SABR — ZAFARNING KALITI

66

Farg‘onaning bir qishlog‘ida ikki dehqon yon-yon ekin ekdi. Bahrom shoshqaloq, Yusuf esa sabr-qanoatli edi.

Bahor keldi. Bahrom urug‘ sepdi-yu, ertasigayoq suv berdi — «tezroq unib chiqsin» deb. Ikkinchi kuni yana suv berdi. Uchinchi kuni ko‘chat chiqqanini ko‘rib, quvonib, yana sug‘ordi. Ildiz chiriy boshladi — bilmadi.

Yusuf esa urug‘ ekib, bir hafta kutdi. Tuproq quriganda sug‘ordi, kerak bo‘lganida o‘g‘itladi. Shoshmadi, lekin g‘amxo‘r bo‘ldi.

Yoz oxirida Bahromning dalalari sarg‘ayib so‘lidi. Yusufdanniki esa to‘lishib pishdi.

Bahrom afsus bilan dedi:

— Ikkovimiz bir kunda ekdik. Nega senikilar pishdi, menikilar yo‘q bo‘ldi?

Yusuf tuproqni ko‘liga oldi:

— Sen o‘simlikka emas, shoshilishga ekding. Men esa — vaqtga.

Bahrom tushunmadi. Yusuf tushuntirdi:

— Ildiz ko‘rinmaydi, lekin u birinchi o‘sadi. Ko‘rinadigan mevani olish uchun — ko‘rinmaydigan sabrni sepish kerak.

Vafo — eng qimmatli mol

Buxoroning katta karvon yo‘lida ikki savdogar — Alisher va Bahodir — birgalikda yo‘lga chiqdi. Yo‘l uzoq, xavf ko‘p edi.

Cho‘lning o‘rtasida Alisherning oti yiqilib, oyog‘i sindi. Bahodir atrofga qaradi — oldinda shahar, orqada yo‘l yo‘q.

— Otimni senga beraman, — dedi u. — Ikkimiz birga minib ketamiz.

— Mol og‘ir, ot kuchsizlanadi, — e’tiroz qildi Alisher.

— Mol keyin topiladi, — dedi Bahodir. — Do‘st — topilmaydi.

Molning yarmini cho‘lda qoldirishdi. Ikkalasi bir otda shaharga yetib keldi.

Yillar o‘tdi. Alisher katta boylikka erishdi. O‘sha cho‘lda qoldirilgan molning qiymatini yuz barobar qilib Bahodirga qaytardi.

Bahodir rad etdi:

— Men senga mol emas, vafo berganman. Uning narxi pul bilan o‘lchanmaydi.

*»Sabr — yerga sepilgan urug‘: ko‘rinmaydi, lekin o‘z vaqtida meva beradi.»*

*»Vafodor do‘st — cho‘ldagi suv: qadri yo‘lda bilinadi.»*

2-kurs talabasi Abduraximov Husanboy