MUSTAQIL O‘ZBEKISTON-MENING G‘URURIM

12

Har bir xalqning tarixida uning taqdirini belgilaydigan, kelajak taraqqiyoti uchun mustahkam zamin yaratadigan muhim voqealar mavjud. O‘zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligiga erishishi ana shunday buyuk tarixiy voqealardan biridir. Mustaqillik xalqimizning asriy orzu-intilishlarini ro‘yobga chiqarish, milliy davlatchilikni tiklash, ona tili, milliy qadriyatlar va ma’naviy merosni asrab-avaylash hamda mamlakatning xalqaro maydondagi o‘rnini mustahkamlash uchun keng imkoniyatlar yaratdi.

1991 yil 31 avgustda O‘zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi e’lon qilindi. 1 sentabr esa Mustaqillik kuni sifatida belgilandi. Ushbu tarixiy sana xalqimiz hayotida yangi davrni boshlab berdi.

Davlat mustaqilligi mamlakatning o‘z ichki va tashqi siyosatini mustaqil belgilashi, milliy manfaatlarini himoya qilishi va taraqqiyot yo‘lini tanlashi uchun zarur huquqiy-siyosiy zamin hisoblanadi. O‘zbekiston mustaqillikka erishgach, milliy davlatchilikni rivojlantirish, davlat boshqaruvi tizimini shakllantirish va xalqaro munosabatlarni mustaqil yo‘lga qo‘yish imkoniyatiga ega bo‘ldi.

Mustaqillikning eng muhim natijalaridan biri-mamlakat suverenitetining huquqiy jihatdan mustahkamlanishidir. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi davlat va jamiyat hayotining asosiy huquqiy poydevori bo‘lib, inson huquqlari, erkinliklari, fuqarolarning burchlari va davlat organlarining vakolatlarini belgilaydi.

Mustaqillikning ahamiyatini faqat siyosiy o‘zgarishlar bilan cheklab bo‘lmaydi. U iqtisodiy islohotlar, ijtimoiy taraqqiyot, ta’lim tizimini takomillashtirish, milliy madaniyatni rivojlantirish va xalqaro hamkorlikni kengaytirish uchun ham yangi imkoniyatlar ochdi.

Shu nuqtai nazardan, mustaqillikni tarixiy sana sifatida eslashning o‘zi yetarli emas. Uni mazmunan anglash, milliy manfaatlarni himoya qilish va mamlakat ravnaqi uchun mas’uliyatni his etish har bir fuqaroning muhim vazifasidir.

Milliy g‘urur-insonning o‘z xalqi tarixi, tili, madaniyati, urf-odatlari va ma’naviy merosiga hurmat bilan munosabatda bo‘lishini ifodalovchi muhim ma’naviy tushunchadir. U milliy o‘zlikni anglash, tarixiy xotirani asrash va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat bilan yondashish orqali shakllanadi.

O‘zbek xalqi boy tarixiy va madaniy merosga ega. Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy, Mirzo Ulug‘bek, Alisher Navoiy va Zahiriddin Muhammad Bobur kabi buyuk alloma va mutafakkirlarning ilmiy, adabiy hamda ma’naviy merosi nafaqat xalqimiz, balki jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotida ham muhim o‘rin tutadi.

Ularning ilmiy izlanishlari, asarlari va ma’rifiy qarashlari bilim olish, insonparvarlik, adolat, ezgulik va ma’naviy kamolot kabi qadriyatlarning ahamiyatini namoyon etadi. Bu merosni o‘rganish yosh avlodning tarixiy tafakkurini boyitish va milliy o‘zligini anglashga xizmat qiladi.

Milliy qadriyatlarni asrab-avaylash deganda, faqat o‘tmish an’analarini takrorlash emas, balki ularning ijobiy mazmunini zamonaviy hayot bilan uyg‘unlashtirish ham tushuniladi. Ona tiliga hurmat, ota-onaga ehtirom, mehnatsevarlik, halollik, mehmondo‘stlik, bag‘rikenglik va kattalarni e’zozlash kabi fazilatlar jamiyat ma’naviy barqarorligining muhim omillaridir.

Shu bilan birga, milliy g‘urur boshqa xalqlarning madaniyati va qadriyatlarini kamsitishni anglatmaydi. Aksincha, o‘z milliyligini chuqur anglagan inson boshqa xalqlarning tarixi, tili va madaniyatiga ham hurmat bilan qaraydi. Demak, haqiqiy milliy g‘urur milliy o‘zlikni anglash va umuminsoniy qadriyatlarga sadoqatning o‘zaro uyg‘unligida namoyon bo‘ladi.

Mamlakatning barqaror taraqqiyoti, avvalo, inson kapitali, ta’lim sifati va ilm-fan salohiyatiga bog‘liq. Bugungi globallashuv sharoitida bilimli, mustaqil fikrlaydigan, zamonaviy texnologiyalarni egallagan va yuksak ma’naviyatli yoshlarni tarbiyalash muhim ahamiyat kasb etmoqda.

“O‘zbekiston-2030” strategiyasida har bir insonning o‘z salohiyatini ro‘yobga chiqarishi uchun munosib sharoit yaratish, ta’lim sifatini oshirish, kuchli iqtisodiyotni shakllantirish, qonun ustuvorligini ta’minlash va mamlakat xavfsizligini mustahkamlash kabi ustuvor yo‘nalishlar belgilangan.

Ushbu maqsadlarga erishishda yoshlarning ishtiroki alohida ahamiyatga ega. Chunki mamlakatning kelajakdagi iqtisodiy, ilmiy, madaniy va ijtimoiy salohiyati bugungi avlodning bilimi, dunyoqarashi va mehnat faoliyati bilan chambarchas bog‘liq.

Demak, vatanparvarlik faqat yurtni sevish haqidagi fikrlar bilan emas, balki bilim olish, halol mehnat qilish, jamoat ishlarida qatnashish va jamiyat muammolariga befarq bo‘lmaslik orqali ham ifodalanadi.

Mustaqil davlatning rivojlanishi faqat davlat organlarining faoliyatiga emas, balki fuqarolarning ongli ishtirokiga ham bog‘liq. Har bir inson o‘z huquq va majburiyatlarini anglashi, qonunlarga rioya qilishi, jamoat manfaatlarini hurmat qilishi hamda o‘z kasbiy vazifalarini vijdonan bajarishi orqali mamlakat taraqqiyotiga hissa qo‘shadi.

Fuqarolik mas’uliyatining muhim ko‘rinishlaridan biri-jamiyatda adolat, o‘zaro hurmat va hamjihatlik muhitini saqlashdir. O‘zbekiston ko‘p millatli va turli madaniy an’analarga ega jamiyat sifatida tinchlik-totuvlik, millatlararo bag‘rikenglik va o‘zaro hamkorlikni qadrlaydi. Ushbu qadriyatlarni asrash ijtimoiy barqarorlikning muhim sharti hisoblanadi.

Shuningdek, korrupsiyaga murosasiz munosabat, mehnat intizomi, tabiatni asrash, davlat va jamoat mulkiga ehtiyotkorona munosabatda bo‘lish ham fuqarolik madaniyatining muhim belgilaridir.

Mustaqillikni asrash deganda, uning tarixiy ahamiyatini anglash bilan bir qatorda, mamlakatning tinchligi, barqarorligi va farovonligi uchun mas’uliyatni zimmaga olish tushuniladi. Bu esa har bir insondan faol fuqarolik pozitsiyasi, tashabbuskorlik va doimiy o‘z-o‘zini rivojlantirishni talab etadi.

Bugungi kunda mamlakat taraqqiyotini ta’minlash uchun iqtisodiy o‘sish, sifatli ta’lim, ilmiy izlanishlar, innovatsiyalar, ijtimoiy himoya va ekologik barqarorlik kabi yo‘nalishlarni o‘zaro uyg‘un rivojlantirish zarur.

Jahondagi tezkor o‘zgarishlar davlatlar oldiga yangi vazifalarni qo‘ymoqda. Raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi, sun’iy intellekt texnologiyalarining kengayishi, ekologik muammolar va xalqaro raqobat sharoitida O‘zbekistonning kelajagi ham zamonaviy bilimlar, samarali boshqaruv va inson salohiyatidan oqilona foydalanishga bog‘liq.

Shu bois milliy g‘ururni mamlakatning yutuqlaridan faxrlanish bilan birga, mavjud muammolarni xolis anglash va ularni hal etishga intilish sifatida ham tushunish lozim. Tanqidiy fikrlash, yangilikka ochiqlik va o‘z ustida ishlash mamlakat taraqqiyotiga xizmat qiluvchi muhim fazilatlardir.

Har bir o‘quvchi va talaba puxta bilim olish, har bir mutaxassis kasbiy mahoratini oshirish, har bir tadbirkor halol faoliyat yuritish, har bir fuqaro esa jamiyat farovonligiga hissa qo‘shish orqali mustaqil O‘zbekistonning kelajagini barpo etishda ishtirok etadi.

Shunday ekan, “Mustaqil O‘zbekiston-mening g‘ururim” degan tushuncha har bir fuqaroning qalbida Vatanga sadoqat, xalqqa hurmat va kelajak oldidagi mas’uliyat tuyg‘ularini mustahkamlashi kerak.

Xulosa o‘rnida, O‘zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi xalqimizning tarixiy taqdirida tub burilish yasagan, milliy davlatchilik va taraqqiyot uchun keng imkoniyatlar ochgan buyuk voqeadir. Mustaqillik milliy o‘zlikni anglash, tarixiy va ma’naviy merosni tiklash, milliy qadriyatlarni asrash hamda mamlakatning xalqaro hamjamiyatdagi o‘rnini mustahkamlash uchun muhim zamin yaratdi.

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi asoslari to‘g‘risida”gi Qonuni, 1991 yil 31 avgust.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Yangi tahrir. 2023 yil.
  3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 yil 11 sentabrdagi PF-158-son Farmoni. “O‘zbekiston-2030” strategiyasi to‘g‘risida.
  4. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi.-Toshkent: O‘zbekiston, 2021.

Muzaffar Qosimov,
Xoja Buxoriy o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi ma’naviy ma’rifiy ishlar bo‘yicha mudir o‘rinbosari