Кибер жиноят

26

Ўзганинг ҳаққини ейиш — жамиятдаги энг оғир иллатлардан бири бўлиб, у нафақат ахлоқий жиҳатдан, балки ҳуқуқий нуқтаи назардан ҳам жиноят ҳисобланади. Айниқса, бу муаммо бугунги рақамли даврда янги кўриниш — кибер жиноят шаклида тобора кенгайиб бормоқда.

Кибер жиноят — бу интернет ва ахборот технологиялари орқали содир этиладиган ҳуқуқбузарликлардир. Бунга онлайн фирибгарлик, шахсий маълумотларни ўғирлаш, банк карталарига ноқонуний кириш, фейк сайтлар орқали пул ундириш каби ҳолатлар киради. Бу каби ҳаракатлар орқали жиноятчилар ўзганинг ҳаққини ейиб, инсонларни молиявий ва маънавий зарарга учратади.

Бугунги кунда кўплаб одамлар интернетдан фойдаланади, аммо хавфсизлик қоидаларига ҳар доим ҳам амал қилмайди. Жиноятчилар эса айнан шу беэътиборликдан фойдаланиб, турли усуллар билан инсонларни алдайди. Масалан, қалбаки хабарлар ёки “акция”лар орқали фойдаланувчиларнинг шахсий маълумотларини қўлга киритади. Натижада, инсон ўз маблағидан айрилади ва ҳуқуқлари поймол этилади.

Ўзганинг ҳаққини ейиш — бу нафақат қонунга зид, балки инсонийликка ҳам хилофдир. Ҳар бир инсон ҳалол меҳнат билан топган маблағини ҳимоя қилишга ҳақли. Кибер жиноятчилар эса шу меҳнат самарасини ноҳақ равишда ўзлаштириш орқали жамиятда ишончсизлик муҳитини яратади.

Шу сабабли, кибер жиноятларга қарши курашишда ҳар бир инсон масъулиятли бўлиши керак. Интернетда шахсий маълумотларни ҳимоя қилиш, шубҳали ҳаволаларга кирмаслик, ишончсиз манбаларга ишонмаслик муҳим аҳамиятга эга. Давлат органлари ҳам бу борада қонунчиликни кучайтириб, аҳолини хабардор қилиш ишларини кенгайтириши зарур.

Хулоса қилиб айтганда, ўзганинг ҳаққини ейиш қандай шаклда бўлмасин — бу жиноят. Кибер жиноятлар эса унинг замонавий ва хавфли кўринишидир. Бундай иллатларга қарши фақатгина қонун билан эмас, балки юксак онг ва ҳалоллик билан ҳам курашиш мумкин.

Алимардон Кароматов