RAMAZON OYINING FAZILATLARI

29

Har bir inson hayotida alohida kutib olinadigan, qalbga o‘zgacha huzur bag‘ishlaydigan onlar bo‘ladi. Musulmonlar uchun ana shunday eng aziz va eng qadrli davr — Ramazon oyidir. Bu oy kirib kelishi bilan inson qalbida bir yangilanish, bir poklanish istagi uyg‘onadi. Go‘yo odam o‘zini qayta tarbiyalash, xatolarini tuzatish va yaxshilik sari yanada yaqinlashish imkoniyatiga ega bo‘lgandek his qiladi.

Ramazon oddiy bir oy emas. U insonni sabrga o‘rgatadi, nafsini tiyishga undaydi, mehr-oqibat va saxovat tuyg‘ularini kuchaytiradi. Bu oyda ibodatga bo‘lgan rag‘bat oshadi, qalb yumshaydi, inson o‘zining ichki dunyosiga ko‘proq nazar tashlay boshlaydi. Shuning uchun ham Ramazon musulmonlar hayotida alohida o‘rin egallaydi.

Ramazon oyi islom taqvimidagi eng muborak va fazilatli oylardan biridir. Bu oy Qur’on nozil qilingan oy bo‘lib, Alloh taolo Qur’onning Baqara surasi 185-oyatida shunday marhamat qiladi. “Ramazon oyi — unda odamlar uchun hidoyat bo‘lgan, to‘g‘ri yo‘l va haq bilan botilni ajratuvchi aniq hujjatlar bo‘lgan Qur’on nozil qilingan oydir. Bas, sizlardan kim bu oyga yetgan bo‘lsa, ro‘za tutsin. Kim kasal yoki safarda bo‘lsa, boshqa kunlarda sanog‘ini to‘ldirsin. Alloh sizlarga yengillikni xohlaydi, qiyinchilikni xohlamaydi. (Bu hukmlar) sanog‘ini to‘ldirishingiz va sizlarni hidoyat qilgani uchun Allohni ulug‘lashingiz hamda shukr qilishingiz uchundir.”

Ushbu oyat Ramazon oyining eng ulug‘ fazilati Qur’on bilan bog‘liq ekanini ko‘rsatadi. Qur’onning nozil bo‘lishi insoniyat tarixida buyuk ma’naviy burilish bo‘lib, u insonlarni zulmatdan nurga olib chiqadigan ilohiy hidoyat manbaidir. Oyatda Ramazon oyiga yetgan har bir musulmonga ro‘za tutish farz ekani aniq bayon qilinadi. Shu bilan birga, kasal yoki safarda bo‘lgan kishilarga boshqa kunlarda ro‘zani qazo qilish ruxsati berilishi Allohning bandalariga bo‘lgan rahmati va yengillik istagini bildiradi.

Ramazon oyining yana bir muhim fazilati shundaki, bu oyda ro‘za tutish farz qilingan. Alloh taolo Qur’onning Baqara surasi 183-oyatida shunday marhamat qiladi. “Ey iymon keltirganlar! Sizlardan oldingilarga farz qilingani kabi sizlarga ham ro‘za farz qilindi, shoyad taqvo qilsangiz”. Ushbu oyat ro‘zaning asosiy maqsadi taqvoga erishish ekanini bildiradi. Ro‘za islomning besh asosiy ruknidan biri bo‘lib, bu haqda Rasululloh Muhammad (s.a.v.) shunday deganlar: “Islom besh narsa ustiga qurildi…”. Bu hadisni Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyat qilganlar. Ro‘za insonni sabrga, nafsni tiyishga va Allohga yaqinlashishga o‘rgatadi.

Ramazon oyining eng buyuk ne’matlaridan biri — Laylatul Qadr kechasidir. Alloh taolo Qadr surasida marhamat qiladi. “Albatta, Biz uni (Qur’onni) Qadr kechasida nozil qildik. Qadr kechasi nima ekanini siz qayerdan bilasiz? Qadr kechasi ming oydan yaxshiroqdir”. Ushbu kechada ibodat qilish ming oy ibodat qilishdan afzal hisoblanadi. Bu esa Ramazon oyining naqadar ulug‘ va barakali ekanini yana bir bor tasdiqlaydi.

Hadislarda Ramazon oyida gunohlarning mag‘firat qilinishi haqida ham xabar berilgan. Rasululloh (s.a.v.) marhamat qilganlar: “Kim Ramazon oyida iymon bilan va savob umidida ro‘za tutsa, uning oldingi gunohlari mag‘firat qilinadi” (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati). Shuningdek, hadisda Ramazon kirganda jannat eshiklari ochilishi, do‘zax eshiklari yopilishi va shaytonlar zanjirlanishi bayon qilingan. Bu Ramazon oyining rahmat va barakaga to‘la oy ekanini anglatadi.

Ramazon oyi nafaqat ibodat, balki ma’naviy poklanish va ijtimoiy birdamlik oyidir. Bu oyda musulmonlar ko‘proq sadaqa beradi, zakot ado etadi, mehr-oqibat va saxovat ko‘rsatadi. Ochlik va chanqoqlik orqali inson kambag‘al va muhtojlarning holatini chuqurroq his qiladi. Shu sababli Ramazon jamiyatda rahm-shafqat va hamjihatlik tuyg‘ularini mustahkamlaydi.

Xulosa qilib aytganda, Ramazon oyi Qur’on nozil qilingan, ro‘za farz qilingan, Laylatul Qadr kabi buyuk ne’mat berilgan, mag‘firat va rahmat eshiklari ochiladigan ulug‘ oydir. Uning fazilatlari Qur’on oyatlari va sahih hadislar bilan qat’iy dalillangan. Ramazon — taqvo, sabr, saxovat va ruhiy poklanish maktabidir. Shu bois har bir musulmon bu oy imkoniyatlaridan to‘liq foydalanishga intilishi lozim.

Rahimov Xayotbek,
Xoja Buxoriy o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi 1-kurs talabasi