Giyohvandlikning haromligi to‘g‘risida shar’iy dalillar

33

Islom dini insonga zarar keltiruvchi narsa­larni, ayniqsa eng ulug‘ ne’mat sanalmish aqlni ketkazuvchi yoki uni zaiflashtiruvchi hap qanday narsani hapom deb hisoblaydi. Shuningdek, u in­son sog‘ligining ketishiga yoki uning halokatiga sabab bo‘luvchi vositalardan cheklanishga buyuradi.

Alloh taolo payg‘ambarimiz Muhammad sallallohu alayhi vasallamni butun bashariyatga elchi qilib yuborishining sabablaridan biri sifatida toza-pok narsalarning halol ekan­ligini va nopok narsalarning haromligini ularga bildirish vazifasi deb ko‘rsatgan.

يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ

“… U (payg‘ambar) ularni (insonlarni) yaxshilikka buyuradi, yomonlikdan qaytaradi va pok nar­salarni halol qilib, nopok narsalarni ulapga harom qiladi …”[1]

Ushbu va boshqa oyati karimalardagi iloxiy ko‘rsatmalarga asoslanib Payg‘ambarimiz Muham­mad alayhissalom: «Har bur mast quluvchu narsa harom» dedilar.[2]

Ummu Salama raziyallohu anho aytadi:

«Payg‘ambarumuz sollallohu alayhi vasallam hap qan­day mast quluvchu, badannu bo‘shashturuvchu va susay­turuvchu narsalarnu uste’mol qulushdan man et­ganlar».[3]

Oyat va hadislarda giyohvand moddalarning nomi keltirilmagan-ku, degan savol to‘g‘ilishi mumkin. To‘g‘ri, Payg‘ambarimiz davrlarida giyohvandlikning o‘zi ham, nomlari ham noma’lum edi. Lekin payg‘ambarlik mo‘jizalaridan biri keyingi davrlarda insoniyatga ham moddiy, ham ma’naviy zarar keltiruvchi nopok narsalarning turlari va nomlari ko‘payib ketishini oldindan bilib, o‘z ummatlarini ogohlantirib ketdilar.

Giyohvandlikka sarf etiladigan xarajatlar esa shaxsga ham, jamiyatga ham iqtisodiy zarar keltirishi bilan birga u isrofgarchilikka kira­di.

Imom Abu Bakr Qastaloniy giyohvand modda turlari va uning haromligiga doir alohida bir kitob yozganlar va nomini «Nashani hapom qilish bilan turmush­ni ikrom etish» deb ataganlar.

Asrimiz ulamolaridan ham juda ko‘plari bu zahri qotilning zararli ekanligiga oid kitob va risolalar yozganlar. Islom olamining ko‘p diyorla­rida uning zararlari va haromligi haqida maxsus fatvolar va maqolalar e’lon qilinib kelmoqda.

Giyohvandlik moddalari ko‘pgina boshqa za­rarlari bilan bir qatorda mast qilish xususiyati­ga ham egadir. Hazrati Oyisha (raziyallohu anho) aytganlarki:

“Alloh taolo aroqni aroq degan nomi uchun harom etgan emas. Balki uni iste’mol qilgan­dan keyin ro‘y beradigan ko‘ngilsiz voqealar uchun harom qilgan. Qaysi bir narsaning oxir-oqibati aroq kabi bo‘lsa, u haromdir«.[4]

Mabodo, giyohvand moddalar aroq kabi mast qilmaydi deb e’tiroz bildiruvchilar topilsa, ularga javob shuki, Ummu Salama onamiz rivo­yat qiladilar: «Janob Rasululloh sallallohu alayhi vasallam hap qanday mast quluvchi va ba­danni bo‘shashtiruvchi, zaiflashtiruvchi narsalar­ni iste’mol qulishdan man’ etganlar».[5]

Giyohvand moddalarning bo‘shashtiruvchi, zaiflashtiruvchi ekanligida esa shubha bo‘lmasa kerak.

 

Xoja Buxoriy islom ta’lim muassasasi o‘qituvchisi

Qodirov Omon

 

[1] “Аъроф” сураси 157-оят.

[2] “Саҳиҳ Муслим”

[3] “Сунан Абу Довуд”

[4]  Қурту­бий тафсири, 37-48-бетлар.

[5]  “Сунан Абу Довуд”.