АЛДАНГАНЛАРНИНГ ОҚИБАТИ

20

Ислом дини – инсониятга нозил қилинган охирги ва мукаммал ҳаёт низомидир. У адолат, тавозе, ҳақиқат ва маърифат динидир. Лекин бугунги кунда баъзи инсонлар илмсизлик, манфаатпарастлик ёки оддий соддалик туфайли дин номидан алданмоқда. Ҳақиқий исломдан йироқ, ноқулай гуруҳларга эргашиш, ботил ақидаларга ишониш ёки динга зид ишларга “дин деб” киришиш кўплаб одамларни ҳалокатга етакламоқда. Бундай йўлдан борганларнинг оқибати эса дунё ва охиратда ғам-андуҳ билан тугайди.

Аллоҳнинг динини тўғри ўрганмасдан, билимсиз ва ҳақиқатсиз сўзларга эргашиш алданганлар қоторида бўлиб қолишдир. Бу:

  • ё Аллоҳ номи билан кимларнингдир манфаатига хизмат қилиш,
  • ё тўғри эмас “шайх”, “олим”, “ваколатли” деб таништирилган шахсларнинг фирибига тушиш,
  • ёки ўз нафси ва шахсий хоҳишига диний либос кийдириб юриш орқали юз беради.

Қуръонда бундай одамлар ҳақида шундай дейилади:

“Уларни йўлдан оздирганларга эргашмадингми? Улар сени Аллоҳ йўлидан тўсиб қўйдилар.” (Сод сураси, 60-оят)

Алданишнинг турлича кўринишлари мавжуддир:

Жоҳиллик ва илмсизлик оқибати. Ислом – илм дини. Унга киришишдан аввал билим зарур. Илмсиз одам ҳар нарсага ишонади, “кимдир айтди”, “шундай дейишди” деган гаплар ортидан бориб, адашади. Ибн Қаййим айтган: “Ботилни ҳақ деб ўйлаш – энг катта фитналардан бири.”

Шахсларга кўр-кўрона эргашиш. Айримлар диний раҳбар сифатида ўзини танитиб, инсонларни ўз манфаатларига хизмат қилдиришади. Уларнинг сўзлари Қуръон ва Суннатга тўғри келмаслигига қарамай, баъзилар “шу киши айтаётган экан, демак тўғридир” деб алданади.

Динга хилоф, лекин “дин деб” кўрсатилган ишлар. Қариндош билан алоқани узиш, ота-онага оғир сўз қайтариш, жамиятдан узилиб яшаш, ҳалол меҳнат ўрнига тилак ва муҳожирлик билан яшаш – буларни баъзи одамлар “тақво” деб билади. Аммо исломда ҳақиқий тақво – илми ва амалидир.

Динда алданишнинг оқибати, охиратда азоб ва надоматда қолишдир. Қуръонда айтилади:

«Ким Биз нозил қилган ҳидоятга тескари равишда юрса ва ўз хоҳишига эргашса, қиёмат кунида уни кўр ҳолда тирилтирурмиз.»

(Тоҳа сураси, 124-оят)

Алданган одам яшовчанликни йўқотади, муҳаббат, муҳосаба, тарбиядан узоқлашади. У жамиятдан ажралиб, узоқлашади ва ниҳоятда ўзини ҳақ деб билиб, бошқаларни гуноҳкор кўради. Бу эса уни бахтсиз ва ёлғиз қилиб қўяди.

Яна бошқаларни ҳам адаштириш. Бундай инсонларнинг сўзлари ва ҳаракатлари бошқаларни ҳам йўлдан оздиради. Расулуллоҳ (с.а.в) айтдилар:

«Ким яхшиликка йўл кўрсатса, унга уни қилганлар савобидан ҳам тенглик бўлади. Ким ёмонликка йўл кўрсатса, унга уни қилганлар гуноҳидан ҳам тенглик бўлади.» (Муслим ривояти)

Алданмаслик учун нима қилиш керак?

  1. Қуръон ва Суннатни ўрганиш – исломни тўғри манбалардан ўрганиш шарт.
  2. Салоҳиятли, ҳақиқий уламоларга эргашиш – илм эгаси ва амали бир бўлган зотлар.
  3. Ақл ва тадбир билан қараш – ҳар гапни қабул қилишдан олдин ўйлаш, таҳлил қилиш керак.
  4. Дуо қилиш ва Аллоҳдан ҳидоят сўраш – ҳақ йўлда бўлиш учун Аллоҳдан ёрдам сўраш.

Динда алданиш – иймонга хиёнат, илмдан узилиш, ва нафсга эргашиш оқибатидир. Исломни ҳақиқий манбадан, ҳақиқий уламолар орқали ўрганиш ҳар бир мўминнинг бурчидир. Зеро, дин – Аллоҳнинг амонати. Уни билмаган ҳолда қўлга олиш ва бошқаларни адаштириш – катта жавобгарликдир.

 

Ўткир Ғузаров

Хожа Бухорий ислом таълим муассасаси мудири