АЛИХОНТЎРА СОҒУНИЙ ҲАҚИДА 10 ТА АСОСЛИ ФАКТ
31

Алихонтўра Соғуний (1885–1976) – ўзбек жадидчилик ҳаракатининг таниқли вакили, ёзувчи, олим ва муаррих.
- Туғилган вақти ва жойи:
Алихонтўра Соғуний 1885-йилда Қўқон хонлигининг Наманган вилоятидаги Янгиқўрғон туманида туғилган. - Жадидчилик ҳаракатининг фаоли:
У жадидчилик ғояларини фаол тарғиб қилган, янги усул мактабларини очган ва ўз асарлари орқали миллий уйғониш ғоясини ёйган. - Диний ва дунёвий илмларни эгаллаган:
Соғуний мадрасада таҳсил олиб, фиқҳ, ҳадис, тафсир каби диний илмлар билан бирга тарих, фалсафа, тиббиёт каби дунёвий фанларни ҳам ўрганган. - «Тарихи Муҳаммадий» асари муаллифи:
Унинг енг машҳур асарларидан бири «Тарихи Муҳаммадий» бўлиб, унда Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) ҳаёти тарихий манбалар асосида баён этилган. - Совет босқини даврида сургун қилинган:
1920-йилларда совет режими томонидан диний ва миллий фаолияти учун қувғинга учраган, бир неча бор қамоққа олинган ва сургун қилинган. - Тил ва адабиётга хизмат қилган:
У ўзбек адабий тили ривожига, диний адабиётларнинг таржимаси ва шарҳланишига катта ҳисса қўшган. - Мустамлака сиёсатига қарши чиққан:
Соғуний рус мустамлакачилиги ва совет босқинчилигига қарши кескин чиққан, мустақил мусулмон жамиятининг ҳимоячиси бўлган. - Тарихий манбаларга асосланган асарлар ёзган:
У ўз тарихий асарларида асосан қадимги манбалар, ҳадислар, тарихий ҳужжатлар асосида фикр юритган. Бу асарлар илмий қадриятга эга. - Ҳаётининг охирида ёзган асарлари:
У кексалик йилларида ўзининг бошидан кечирган воқеаларни ва тарихий тафаккурини «Хотиралар» номли асарида баён этган. - 1976-йилда вафот этган:
У 1976-йилда 91 ёшида вафот этган. Унинг мероси бугунги кунда ҳам диний-маънавий ва тарихий соҳада тадқиқ этилмоқда.
Музаффар Қосимов,
“Хожа Бухорий” ўрта махсус
ислом таълим муассасаси мудир ўринбосари,
МАНБААЛАР АСОСИДА ТАЙЁРЛАДИ.
