POKLIK IYMONDANDIR
24

Bu maqolaga kirishishdan avval poklik va iymonning o’zaro aloqasini tushunib olishimiz kerak.
Poklik va iymon o’rtasidagi aloqani tushunish uchun, har ikki tushunchani yaxshilab o’rganish kerak. Poklik, aslida, iymonning ajralmas bir qismidir. Iymon, insonni yomonliklardan saqlab, uni to’g’ri yo’lda yurishga undaydi. Aksincha, poklik iymonni yanada kuchaytiradi, chunki qalb pok bo’lsa, iymon ham kuchli bo’ladi. Hadisda: «Poklik iymondandir» (Muslim) deb aytilganidek, poklikning hayotdagi o’rni, iymonning amalda namoyon bo’lishining muhim bir belgisi hisoblanadi.
Poklik, nafaqat jismoniy, balki ruhiy tozalikni ham talab qiladi. Ruhiy poklikning asosida – iymon yotadi. Iymonli inson o’zining qalbini, xulqini va fikrlarini pok saqlaydi. U, nafaqat tashqi poklikka e’tibor beradi, balki ichki dunyosidagi yomon hislar, g’azab va hasad kabi salbiy xislatlardan ham xalos bo’lishga harakat qiladi. Bu borada Qur’oni karimda ham iymon va poklikning ahamiyati ta’kidlangan.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rosullulloh sollollohu alayhi vasallam shunday deydilar: “Men sizlarga huddi otani bolasiga bo’lgan(mehribonchilig)i kabiman. Sizlarga biringiz tahorat usharishga borsa qiblaga oldi ham orqa ham qilib o’tirmasligini o’rgataman”, dedilar va (poklanishda) uchta tosh ishlatishga buyurdilar. Tezak va chirigan suyak(ishlatish)dan, istinjoni (najosatni ketkazish) o’ng qo’l bilan qilishdan qaytardilar. “Ibn Moja va Dorimiy rivoyat qilgan”
Poklik iymondan ajralmas bir qismdir. Iymon, qalbni pok qiladi va insonning xulqi va fe’l-atvorini o’zgartiradi. Poklik, faqat tashqi tozalik emas, balki ichki tozalikka ham e’tibor berishni taqozo etadi. Poklikning asosida iymon yotadi, va iymonli inson har bir amali, so’zi va niyatida Allohga bo’lgan ishonchni ko’rsatadi. Demak, poklik va iymon bir-birini mustahkamlovchi, bir-biriga bog’liq bo’lgan tushunchalardir. Inson har doim o’z qalbini poklashga, iymonini mustahkamlashga va yaxshilikka intilish orqali, poklik va iymonni hayotida birlashtirishi lozim.
Anasxon TURDIBAYEV
Xoja Buxoriy islom ta’lim muassasasi o’qituvchisi
