ЖИСМ ВА РУҲ ПОКЛИГИ

22

Инсон ҳаётида жисмоний ва маънавий поклик муҳим ўрин тутади. Жисм поклиги инсон соғлиги ва гўзаллиги учун асосий омил бўлса, руҳ поклиги унинг маънавий юксалиши ва ҳаётда тўғри йўлни танлашида муҳим аҳамият касб этади.

Жисмоний поклик нафақат шахсий гигиенага риоя қилиш, балки соғлом турмуш тарзини олиб боришни ҳам ўз ичига олади. Тоза ва озода юриш, гўзал ва парваришланган ташқи кўриниш инсон ҳақида ижобий таассурот уйғотади. Қадимий манбаларда ҳам поклик ҳақида кўп бора таъкидланган. Масалан, ислом динида поклик имондан экани айтилади:

“Албатта, Аллоҳ тоза ва пок кишиларни яхши кўради” (Тавба, 108).

Жисмоний покликнинг асосий таркиблари мавжуд. Уларни қуйидаги ҳолатларда кўришимиз мумкин:

Шахсий гигиена – ювиниш, тирноқ ва сочни парвариш қилиш, тозаликка риоя этиш.

Соғлом овқатланиш – зарарли озиқ-овқатлардан сақланиш, тоза ва ҳалол таом истеъмол қилиш.

Жисмоний фаоллик – спорт билан шуғулланиш, юриш, соғлом ҳаёт тарзини йўлга қўйиш.

Атроф-муҳит тозалиги – уй ва иш жойини озода сақлаш, табиатни муҳофаза қилиш.

Руҳ поклиги эса инсоннинг ички дунёси, тафаккури ва маънавияти билан боғлиқ. Жисм қанчалик соғлом бўлса-да, агар инсоннинг қалби ғазаб, ҳасад, кибр ва нафрат каби иллатлардан ҳоли бўлмаса, у ҳақиқий маънода пок бўлолмайди.

Руҳий покликка эришиш учун қуйидаги одатларни шакллантириш лозим бўлади.

Ихлос ва ҳақиқатпарварлик – ҳар бир ишни чин қалбдан бажариш ва ҳақиқатга амал қилиш.

Ёмонликлардан узоқ бўлиш – ғийбат, ёлғон, алдов каби иллатлардан сақланиш.

Кечиримлилик ва сабр – бошқаларга яхшилик қилиш, афв этиш ва вазиятларни сабр билан қабул қилиш.

Яхшилик қилиш – муҳтожларга ёрдам бериш, ота-онани ҳурмат қилиш, фойдали илм олиш.

Жисм ва руҳ поклиги ўзаро бир-бирига боғлиқ тушунчалардир. Жисмонан пок ва соғлом инсон маънан ҳам юксалишга мойил бўлади. Руҳан пок инсон эса атрофидагиларга ижобий таъсир кўрсатади, одамлар орасида ҳурмат қозонади.

Диний ва маънавий таълимотларда ҳам поклик жисмоний ҳам маънавий жиҳатдан муҳим ҳисобланади. Масалан, намоз ўқишдан олдин таҳорат қилиш фақат жисм поклигини таъминламай, балки инсон руҳиятини ҳам тозалайди.

Жисм ва руҳ поклигини сақлаш ҳар бир инсон учун муҳим вазифадир. Жисмоний поклик соғломлик ва узоқ умр кўришга ёрдам берса, руҳ поклиги инсонни эзгуликка етаклайди. Ҳақиқий бахт ва муваффақият жисм ва руҳ поклиги уйғунлигидадир. Шунинг учун ҳар биримиз тоза яшашга, яхши амаллар қилишга ва қалбимизни ғаразлардан ҳимоя қилишга интилишимиз лозимдир.

 

Нилуфар БЕРДИЕВА

Хожа Бухорий ислом таълим муассасаси