Олтин қуббалар шаҳри

19
Карбало — олтин гумбазлар шаҳри. Илдизлари Бобил цивилизацияси даврига (мил. авв. учинчи минг йиллик) бориб тақаладиган энг муҳим қадимий Ироқ шаҳарларидан биридир. Унинг заминида имом Ҳусайн ва Аббос ибн Али розияллоҳу анҳум зиёратгоҳлари борлиги сабабли йил давомида миллионлаб шиа мусулмонлари ташриф буюрадиган жой ҳисобланади.
Карбало шаҳрининг номлари ва  тарихига бир назар
Карбало турли номлар билан аталган, жумладан: Карбало, Ал-Ғадария, Найнаво(Ниневия), Амора ва Фурот Шатт, шунингдек Машҳад ал-Ҳусайн. «Карбало» — юмшоқ ер маъносини англатади. Карбало ва унинг машҳур номи Имом Ҳусайн ибн Али ва унинг оила аъзоларининг Аллоҳ улардан рози бўлсин ўлдирилиши воқеаси муносабати билан мусибат ва мусибатдан олинган бўлиши мумкин.
Карбало ислом оламидаги энг муҳим тарихий ва диний шаҳарлардан бири ҳисобланади.  Бу ажойиб шаҳар Ироқ жанубида жойлашган бўлиб, ўзининг қадимий тарихи ва ислом ва араб маданиятидаги юксак ўрни билан ажралиб туради.  Ушбу мақолада биз унинг тарихий ва диний соҳадаги жуда қимматли маълумтоларига эга бўламиз.
Карбалонинг илдизлари қадим замонларга бориб тақалади, чунки у қадимда “Тақи” номи билан машҳур бўлган шаҳар манзилгоҳи бўлган.  Вақт ўтиши билан Карбало илк ислом даврида муҳим шаҳар марказига айланди.  Хусусан,  Карбало  милодий 7-асрда содир бўлган муҳим воқеалар туфайли янада шуҳрат топди.
Карбалода кўплаб муҳим тарихий ва диний ёдгорликлар жойлашган.  Энг кўзга кўринган жойлардан бири бу имом Ҳусайн зиёратгоҳи бўлиб, у шиа мусулмонлари учун муқаддас зиёратгоҳ ҳисобланади.  Ушбу зиёратгоҳ ажойиб меъморий услубда қурилган ва ҳар куни юзлаб зиёратчиларни жалб қилади. Карбало нафақат тарих ва маданият маскани, балки шиа мусулмонларининг ибодат марказидир.  Айниқса, Ашуро  кунларида дунёнинг турли бурчакларидан мусулмонлар зиёрат қиладилар.  Ушбу тадбирларда шаҳарга диний ва маънавий мақсадларда ташриф буюрадиган диндорларнинг катта иштирокига гувоҳ бўлиш мумкин
Хулоса ўрнида шуни айтишимиз мумкинки, Карбало ўзига хос тарзда тарих, маданият ва маънавиятни ўзида мужассам этган.  У Ислом оламида муҳим шаҳар бўлиб қолмоқда ва унинг ерларида шаҳидлар хотираси ва инсонпарварлик тамойиллари сақланиб қолган.

Махсумов Мақсуд Махмут ўғли
“Хожа Бухорий” номидаги ўрта махсус ислом таълим муассасаси фиқҳ ва тафсир фани ўқитувчиси