Исломда болалар тарбияси
34

Меҳрибон ва раҳмли Аллоҳ номи билан…
Дунёнинг Яратувчиси, ибтидосиз, охирисиз, манзилсиз, “қандай”сиз ва вақтга боғлиқ бўлмаган Зотга ҳамдлар бўлсин. Ҳар қандай ҳолатда ҳам ҳеч нарса Унга ўхшамайди ва У органсиз ҳамма нарсани эшитади ва кўради. Сиз нимани тасаввур қилсангиз ҳам, Аллоҳ бундан фарқ қилади. Ҳақ дини, барча пайғамбарларнинг дини бўлмиш Исломга эргашишга даъват қилган ростгўй устозимиз Муҳаммад ал-Аминга ўз умматининг даражаси кўтарилиши ва ундан қўрққан нарсаларини сақлаб қолиш насиб этсин. Биринчи, Одам Атодан то охирги Муҳаммад ﷺгача…
Аллоҳ таоло Қуръони каримнинг “Таҳрим” сурасида марҳамат қилади:
“Эй иймон келтирганлар, ўзингизни ва аҳли оилаларингизни ёнилғиси одамлар ва тошлар бўлган, устида Аллоҳнинг амрларига осий бўлмаган қаттиқ ва шиддатли фаришталар бўлган дўзахдан сақланинг ва улар амр қилинган нарсани қиладилар”.
Пайғамбаримиз Муҳаммад ﷺ: “Ҳар бирингиз ўз қарамоғида бўлганлар устидан валийсиз ва ўз қарамоғида бўлган кишиларнинг амаллари учун жавобгарсиз”.
Аллоҳ таоло бизларни кўп қабила, ранг ва тилларда яратди. У бизни турли хил анъана ва тушунчаларга эга бўлган шахслар сифатида яратди.
Аллоҳ таоло бутун инсониятни ягона қабул қилинадиган дин – Исломга амал қилишни буюрди. У одамларга ўргатиш учун Ўз пайғамбарларига кўп турли хил қоидаларни нозил қилди.
Аллоҳ таоло Муҳаммад пайғамбарга инсониятга энг охирги ва энг оддий қоидаларни берди, шунинг учун биз унга амал қилишимиз керак.
Яхши жамият — бу унинг барча шахслари яхши хулқ-атворга эга бўлган жамиятдир.
Савол шундаки: Жамиятни ташкил этувчи шахслар кимлар?
Улар аслида оталар, оналар ва уларнинг фарзандларидир.
Солиҳ жамият барпо этиш учун ота-она фарзандларига яхши намуна бўлиб, уларга Исломнинг тўғри одоб ва тамойилларини ўргатиши керак.
Болаларга яхши таълим бериш мавзусида Байрут шаҳрининг собиқ муфтийси бўлган Шайх Мустафо Нажа шундай деди: «Кичик болаларни ўқитиш балоғатга етганлардан фарқли ўлароқ осонроқдир. Болага ёшлигидан нимани ўргатсангиз, унинг вояга етганига катта таъсир қилади. Бола бўш кўзага ўхшайди, уни нима билан тўлдирсангиз, олиб кетади. Агар сиз уни тоза модда билан тўлдирсангиз, у тўкилади”.
Фарзандларни исломий тарбиялашда ота-онанинг роли жуда катта. Келинг, пайғамбар айтганларини эслайлик:
“Фарзандларингизни етти ёшга тўлганларида намоз ўқишга буюринг”.
Бу ҳадиси шарифдан тушунамизки, ақли камситиш ёшига етган боланинг валийсига фарзанди етти қамарий ёшга тўлгандан кейин намоз ўқишга буюрмоқ, намоз аҳкомларини ўргатиш вожибдир.
Агар бола рўза тутишга дош бера олса, рўза тутишда ҳам шундай қилинади. Қолаверса, валий болага Аллоҳ таоло ҳеч бирига ўхшамайдиган ва охиргиси Муҳаммад ﷺ бўлган Ислом асосларини ўргатиши керак.
Васийлар ҳам болага нима ҳалол ва нима ҳаром эканлигини ўргатишлари керак. Баъзи ноқонуний ишларга мисол қилиб ўғирлик, спиртли ичимликлар ичиш ва зинони келтириш мумкин.
Фарзандга беш вақт намоз каби фарз, мисвок, жамоат билан ўқиш каби савобли нарсаларни ўргатишлари керак.
Бугун биз гувоҳи бўлаётган қотилликлар, ўғирликлар, гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш каби ҳолатларнинг барчаси ота-онанинг ўрнак бўлмаслиги, фарзандга нотўғри ўгитлари, исломий тарбияда бепарволиклари натижасидир.
Шунинг учун биз васийлар сифатида фарзандларимизни қандай тарбиялашимиз ҳақида жиддий ўйлашимиз муҳим.
Ниҳоят, Пайғамбаримиз ﷺнинг сўзларини эслайлик:
«Инсон ўз дўстининг динига эргашади, шунинг учун ҳар бирингиз ўзини ким деб ўйлаётганингизни ўйлаб кўринг».
Бу дегани: “Инсон ўз дўстининг одатларига эргашиши мумкин, шунинг учун кимни дўст тутаётганингизни билинг”.
Фарзандларимизни исломий равишда тарбиялаб, жамиятнинг солиҳ аъзолари бўлиб вояга етказишимизни Аллоҳдан сўраймиз.
Мусаёров Муртазо
“Хожа Бухорий” ислом таълим муассасаси
4-курс талабаси
