Исломда оиланинг аҳамияти
30

Биз бандаларга никоҳни иффат ва сақланиш йўли қилиб берган ҳамда Ўзининг муқаддас Каломи шарифида: “Ўз ораларингиздаги тул-беваларни ҳамда қул ва чўриларингизни яхшиларини уйлаб қўйинглар, агарда улар камбағал бўлсалар, Аллоҳ уларни Ўз фазли-карами билан бой-беҳожат қилур. Аллоҳ (фазли-карами) кенг, билгувчидир”-деб марҳамат қилган Аллоҳ субҳанаҳу ва таолога битмас-туганмас ҳамду-санолар бўлсин.
Башарият йўлбошчиси, инсоният муаллими, оила масалаларида ҳам гўзал ўрнак соҳиби бўлган ва “Никоҳ менинг суннатимдир. Ким менинг суннатимдан юз ўгирса мендан эмас”-деб умматни оила деб аталмиш муқаддас риштага тарғиб қилган саййидимиз Муҳаммад ﷺга чексиз саловат ва саломлар бўлсин.
Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло барча мавжудотлар каби инсонни ҳам жуфт қилиб яратди. Шунинг учун ҳам одамзод илк пайғамбар Одам алайҳиссалом ва Унинг жуфти ҳалоли Момо Ҳаводан бошлаб Аллоҳнинг амри ила жуфт бўлиб яшайди. Дарҳақиқат бундан кўриниб турибдики, оила Исломнинг энг улуғ шиорларидандир. Чунончи, оила жамиятда ҳам муҳим ва жуда ҳурматли мавқега эга. Қуръони карим ва ҳадиси шарифларда оила ҳаётининг нақадар аҳамиятли эканлиги таъкидланган бўлиб, Пайғамбаримиз Муҳаммад ﷺ оилавий масалаларда ҳам бутун уммат учун гўзал намуна бўлганлар.
Исломда оила жамиятнинг пойдевори ҳисобланиб, шахснинг ахлоқий ва маънавий камолотида ҳал қилувчи рол ўйнайди. Ислом оилани келажак авлодни асраб-авайлаш ва тарбиялаш воситаси, шунингдек, барча инсонлар учун руҳий ва ижтимоий ёрдам манбаи деб билади. Оиланинг умумий фаровонлиги учун оила бошлиғи эркак масъулдир. Бироқ, бу ҳозирги замонамизда баъзи бир оилаларнинг эркаклари учун оддий ҳолга айланиб қолган аёлларга нисбатан зулмкор ёки камситувчи ёндашувни англатмайди. Аксинча, Қуръон эр-хотин ўртасидаги ўзаро ҳурмат ва ҳамкорликнинг муҳимлигини таъкидлаб, барча оилавий муносабатларда севги, меҳр ва раҳм-шафқат зарурлигини таъкидлайди.
Шунингдек, Ислом дини насл-насаб ва мерос тушунчасига ҳам катта урғу беради. Қуръон Карим мусулмонларни ўз қариндошлик ришталарини сақлашга ҳамда яқин қариндошлик ва қариндошликни ривожлантиришга чақиради. Бу Исломнинг қариндош-уруғларни зиёрат қилиш ва меҳмонларга меҳмондўстлик кўрсатиш одатларида яққол намоён бўлади.
Исломда оиланинг энг асосий хусусиятларидан бири никоҳдир. Бу муборак дин никоҳни эркак ва аёл ўртасидаги муқаддас иттифоқ сифатида кўриб, севги ва садоқатга асосланган умрбод ҳамкорликни ўрнатишни мақсад қилган. Исломда никоҳ ҳамроҳлик, руҳий ва жисмоний қўллаб-қувватлаш ҳамда янги оиланинг ривожланиши учун асос яратади. Минг афсуслар бўлсинки, бугунги кунда инсонлар орасида бу илоҳий риштага кўр-кўрона ёндашилиб Аллоҳнинг буюк буйруғи ҳамда Пайғамбар ﷺнинг улуғ суннатларига суистеъмолликлар авжига чиқиб, “талоқ” деб аталмиш тушунчага жуда енгиллик билан қаралмоқда. Ваҳолангки, бу атамани саййидимиз, биз умматга яққол намуна бўлган зот очиқ-ойдин васфлаб келтирганлар. Чунончи, пайғамбаримиз Муҳаммад ﷺ шундай марҳамат қилганлар: “Аллоҳ таолога ҳалол нарсаларнинг энг ғазаблироғи –талоқдир”. Дарҳақиқат, ҳаётга бирозгина жиддий нигоҳ билан назар солиб ҳамда озгина ақл юритиб фикр қилган киши талоқнинг зарарлари нақадар улкан эканлигини ҳамда никоҳни муқаддас билиб уни асраб-авайлаш лозимлигини тушуниб етади.
Хулоса қилиб айтганда, Ислом динида оила алоҳида ўрин тутиб, шахснинг ахлоқий ва маънавий тарбиясининг пойдеворини ташкил этади. Оилавий ҳаётга исломий ёндашув барча оилавий муносабатларда ўзаро ҳурмат, ҳамкорлик ва тотувликни таъминлайди. Никоҳ риштаси Исломда энг асосий омиллардан ҳисобланади ва оиланинг соғлом ва мустаҳкам ривожланиши учун мустаҳкам пойдевор бўлиб хизмат қилади.
Собиров Сардорхон
“Хожа Бухорий” ўрта махсус ислом билим юрти
4-курс талабаси
