QIYOMAT ALOMATLARI HAQIDA QUR’ON VA HADISLARDA KELGAN MA’LUMOTLAR
14

Qiyomat kuni islom aqidasining asosiy ruknlaridan biri bo‘lib, unga iymon keltirish har bir musulmon uchun farz hisoblanadi. Qur’oni karim va Payg‘ambarimiz Muhammad ﷺning hadislarida qiyomatning alomatlari haqida batafsil ma’lumotlar berilgan. Ushbu alomatlar insonlarni ogohlantirish, tavbaga chaqirish va oxiratga tayyorgarlik ko‘rishga undash maqsadini ko‘zlaydi. Qiyomatning qachon bo‘lishini faqat Alloh taolo biladi, ammo uning yaqinlashayotganini bildiruvchi bir qator alomatlar bayon qilingan.
Qur’oni karimda qiyomatning aniq vaqti faqat Allohning ilmi bilan bog‘liq ekani ta’kidlanadi:
«Ular sizdan qiyomat qachon bo‘lishini so‘raydilar. Ayting: «Uning ilmi faqat Robbim huzuridadir. Uni o‘z vaqtida faqat U zohir qiladi.» (A’rof surasi, 187-oyat)
Shuningdek, Luqmon surasining 34-oyatida ham qiyomatning vaqti Allohning g‘ayb ilmlaridan biri ekani bayon qilingan.
Hadislarda qiyomat yaqinlashganini bildiruvchi ko‘plab kichik alomatlar zikr qilingan. Ularning ayrimlari quyidagilar:
- Payg‘ambar Muhammad ﷺning yuborilishi.
- Ilmning kamayishi va jaholatning keng tarqalishi.
- Zinoning, foizxo‘rlikning va aroqxo‘rlikning avj olishi.
- Omonatga xiyonat qilinishi.
- Vaqtning tez o‘tib ketayotgandek tuyulishi.
- Fitna va urushlarning ko‘payishi.
- Baland binolar qurishda odamlarning o‘zaro musobaqalashishi.
- Ota-onaga itoatsizlikning kuchayishi.
Bu alomatlarning aksariyati sahih hadislarda, jumladan, Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyatlarida keltirilgan.
Katta alomatlar qiyomat juda yaqinlashgan paytda ketma-ket sodir bo‘ladigan ulkan hodisalardir. Hadislarda o‘nta katta alomat zikr qilingan:
- Dajjolning chiqishi.
- Iso ibn Maryam (alayhissalom)ning yerga tushishi.
- Ya’juj va Ma’jujning chiqishi.
- Tutun (Duxon).
- Quyoshning g‘arbdan chiqishi.
- Dabbatul-arz (Yer maxluqining chiqishi).
- Sharqda yer yutilishi.
- G‘arbda yer yutilishi.
- Arabiston yarimorolida yer yutilishi.
- Yamandan chiqadigan va odamlarni mahshar tomon haydaydigan olov.
Bu alomatlar sahih hadislar orqali rivoyat qilingan bo‘lib, ularning barchasi qiyomatning juda yaqin qolganidan darak beradi.
Qiyomat alomatlari musulmonlar uchun ogohlantirish vazifasini bajaradi. Ular insonni dunyo hayotiga haddan tashqari berilib ketmaslikka, ibodatlarni ixlos bilan ado etishga, gunohlardan tavba qilishga va yaxshi amallarni ko‘paytirishga undaydi. Shuningdek, bu alomatlar Allohning va’dasi haq ekanini va oxirat hayoti muqarrarligini eslatadi.
Qur’oni karim va sahih hadislarda qiyomat alomatlari haqida muhim ma’lumotlar berilgan. Qiyomatning aniq vaqtini hech kim bilmaydi, ammo uning alomatlarini bilish mo‘min kishining iymonini mustahkamlaydi va uni solih amallarga chorlaydi. Har bir musulmon qiyomat alomatlarini shunchaki qiziqarli voqealar sifatida emas, balki o‘z hayotini isloh qilish, taqvoni kuchaytirish va oxiratga tayyorlanish uchun muhim eslatma sifatida qabul qilishi lozim.
Xoja Buxoriy o’rta maxsus islom ta’lim muassasasi Homidov Hikmatulloh
