ШАЙХ ЮСУФХОН ТЎРА ШОКИРОВ – ИСЛОМ МАЪРИФАТИНИНГ НУРЛИ ЮЛДУЗИ
20
XX асрнинг қийин ва машаққатли йилларида илмга садоқат билан умр кечирган, қалбида маърифат шамини ёққан, миллатнинг диний ва маънавий ҳаётида чуқур из қолдирган шахслардан бири – Шайх Юсуфхон тўра Шокировдир.
1926 йили Қирғизистоннинг Тўқмоқ шаҳрида диндор ва зиёли оилада дунёга келган Юсуфхон тўра, болаликдан илмга муҳаббат билан ўсди. Улуғ Ватан уруши йиллари унинг йигитлик даврига тўғри келди. Урушнинг оғир кунларида жамоа хўжалигида тракторчи бўлиб ишлаган бу йигитнинг қалбида бир орзу – илм орзуси барқарор эди.
Юсуфхон тўра дастлабки билимни отаси, диний арбоб Олимхон тўрадан олди. Кейинчалик:
- 1948–1955 – Бухородаги Мир Араб мадрасасида таҳсил қилди.
- 1955–1961 – Мисрдаги Ал-Азҳар университетида илм излади.
- 1962–1967 – Тошкент Давлат университети Шарқ филологияси факультетида ўқиди.
- 1975 – Москвада номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди.
Бу йўлда у илмга садоқат, сабр ва матонат билан интилиб, ўзбек ва мусулмон оламининг маънавий равнақи учун хизмат қилди.
1971–1972 йилларда у Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтининг биринчи ректори сифатида таълимга раҳбарлик қилди. Бу лавозимда у институтнинг илк қадамларини мустаҳкамлаб, келажакдаги ривожланиш учун асос яратди.
1975–1997 йилларда Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назоратида муфтийлар ўринбосари сифатида хизмат қилди. Унинг ҳаётининг катта қисми Мир Араб мадрасаси ва Тошкент ислом институтида талабаларга араб адабиёти, тафсир, ҳадис ва балоғат фанларини ўқитишга бағишланди.
Шайх Юсуфхон тўра Шокировнинг қаламига мансуб асарлар илм ва маърифатга бўлган садоқатининг ёрқин намунасидир:
- 4 жилдли “Алишер Навоий асарлари тилининг изоҳли луғати” (1983)
- “Қиссаи Рабғузий” китобидаги оят ва ҳадисларнинг тадқиқи (1992)
- “Ислом – иймон, эътиқод ва ҳаёт тарзи” (1993)
- “Ал-Азҳар – минг йил давомидаги араб филологияси маркази” монографияси (1975)
Бу асарлар унинг илмга садоқати, маънавиятга муҳаббати ва миллатга хизматини намоён этади.
2000 йилнинг 28 сентябрида, 74 ёшида, Тошкент шаҳрида вафот этди. Жаноза намозини собиқ муфтий Абдурашид қори Баҳромов ўқиди. Унинг қабри “Минор” мозорида жойлашган.
Шайх Юсуфхон тўра Шокиров – илмга садоқат, иймонга муҳаббат ва миллатга хизмат тимсоли. Унинг ҳаёти бизга бир ҳақиқатни англатади: илм ва маърифат – инсонни абадий шарафга етаклайдиган йўлдир.
Унинг хотираси миллат қалбида нурли юлдуздек ёрқин порлаб туради.
Маълумотлар асосида Нилуфар БЕРДИЕВА тайёрлади
Хожа Бухорий ислом таълим муассасаси
