BAYROQ: VATAN NOMI BITTA MATODA
7

18-noyabr — Davlat bayrog‘i qabul qilingan kunga bag‘ishlanadi
Har yili 18-noyabr kuni maktablarda, idoralarda va ko‘chalarda bayroqlar yanada baland ko‘tariladi. Bu kun oddiy sana emas: aynan shu kuni mustaqil O‘zbekistonning birinchi davlat ramzlaridan biri — Davlat bayrog‘i qonun bilan tasdiqlangan.
I. Unutilmas sana
O‘zbekiston Respublikasining Davlat bayrog‘i 1991-yil 18-noyabrdagi 407-XII-sonli “O‘zbekiston Respublikasining Davlat bayrog‘i to‘g‘risida”gi Qonun bilan tasdiqlangan. Qonunni Oliy Kengashning navbatdan tashqari VII sessiyasi qabul qilgan. Demak, 2026-yilda bu muhim hujjat qabul qilinganiga roppa-rosa 35 yil to‘ladi.
II. Yo‘l qanday boshlangan?
Bayroq masalasi bir kunda paydo bo‘lgan emas. 1990-yil mart oyida parlament sessiyasida davlat ramzlari muhokama qilingan, o‘sha yilning 20-iyunida qabul qilingan Mustaqillik deklaratsiyasida esa O‘zbekiston bayroq, gerb va madhiya kabi ramzlarni o‘zi ta’sis etishi qayd etilgan. Mustaqillik e’lon qilingandan keyin esa bayroq to‘g‘risidagi qonun qabul qilindi.
Keyingi yillarda ramzlar tizimi to‘liq shakllandi: 1992-yil 2-iyulda Davlat gerbi, 1992-yil 10-dekabrda esa Davlat madhiyasi to‘g‘risidagi qonunlar qabul qilindi.
III. Bayroqda nimalar bor?
Bayroq to‘rtburchak shaklidagi mato bo‘lib, uning tuzilishi quyidagi unsurlardan iborat:
- Uch rang. To‘q moviy, oq va to‘q yashil enlar bayroqning butun uzunligi bo‘ylab o‘tadi.
- Qizil hoshiyalar. Oq enning ikki chetidan kengligi 2,5 santimetr bo‘lgan ingichka qizil chiziqlar o‘tkazilgan.
- Hilol va yulduzlar. Yuqori chap burchakda yarim oy va o‘n ikki yulduz tasvirlangan.
Ranglarning ma’nosi haqida keng tarqalgan talqin shunday: moviy — osmon va suv, oq — tinchlik va poklik, yashil — tabiat va yangilanish, qizil hoshiyalar — hayotiy kuch. Hilol yangi tug‘ilgan mustaqil davlatni, yulduzlar esa qadimiy an’analarni eslatadi.
Rasmiy manbalarda ta’kidlanishicha, 12 yulduz tasviri tarixiy an’analarimiz va qadimgi yilnomamiz bilan bevosita bog‘liq, bayroqning o‘zi esa bugungi O‘zbekiston hududida qadimda mavjud bo‘lgan davlatlar bilan tarixiy aloqani anglatadi.
IV. Bugungi kunda bayroq
2023-yilda bayroq to‘g‘risidagi qonunga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi. Endi Davlat bayrog‘idan sport musobaqalarida, ommaviy jismoniy tarbiya va madaniy tadbirlarda, rasmiy xalqaro tadbirlarda, oilaviy bayramlarda hamda xotira sanalarini nishonlashda foydalanish mumkin. Demak, bayroq faqat rasmiy binolarning emas, har bir yurtdoshimizning g‘ururiga aylanishi mumkin.
V. Yakun
Bayroqni hurmat qilish uni to‘g‘ri ko‘tarish, toza saqlash va unga munosib munosabatda bo‘lishdan boshlanadi. Chunki bayroq shunchaki mato emas: u butun xalqning o‘tmishi, buguni va kelajagini o‘zida mujassam etgan Vatan timsolidir.
Bayrog‘imiz baland bo‘lsin!
Manbalar
- “Davlat ramzlari”, O‘zbekiston Respublikasi rasmiy portali: https://gov.uz/oz/pages/symbols
- “O‘zbekiston bayrog‘idagi ranglar va belgilar nimani anglatadi?”, UzA: https://uza.uz/ru/posts/ozbekiston-bayrogidagi-ranglar-va-belgilar-nimani-anglatadi_427094
- “Vatan bayrog‘i — g‘urur, umid va ishonch timsoli”, UzA: https://uza.uz/posts/658065
- “O‘zbekiston Respublikasi Davlat bayrog‘i qabul qilingan kun”, Statistika qo‘mitasi: https://stat.uz/en/press-center/news-of-committee/14467-18-noyabr-o-zbekiston-respublikasining-davlat-bayrog-i-to-g-risida-gi-qonuni-qabul-qilingan-kun-3
Alimardon Karomatov, Xoja Buxoriy o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasiMatbuot kotibi
