Ulug' nasab
Muallif: Админ
Sana: 25.10.2020
56

Muhammad (sollallohu alayhi vasallam) payg‘ambarlar so‘ngisi, u zotdan keyin hech qanday payg‘ambar bo‘lmas. Bunga butun musulmon ummati va diniy zarurat ma’rifati tarafidan ham bir ovozdan ittifoq qilingan qoidadir. Habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam): “Men va mendan oldingi payg‘ambarlarning misoli huddi bir binoni qurib, uni chiroyli qilib bezaganu lekin binoning bir chetidan bir g‘isht o‘rnini qoldirib ketgan kishi kabidir. Odamlar uni aylanib tomosho qilib, bu uyning go‘zalligiga qoil qoladilar va shu bir g‘ishtini qo‘ymabdida?, deydilar, men ana shu g‘ishtman men Payg‘mbarlar oxirgisiman”, deb marhamat qilganlar.
Endi bu zotning nasablari bilan tanishib chiqamiz. Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)ning otalari Abdulloh Abdulmuttalib o‘g‘li, Abdulmuttalib Islomdan avval ham “Shaybatul hamd” deb chaqirilar edi. Abdulmuttalib Hoshim o‘g‘li, Hoshim Abdumanof o‘g‘li bo‘lib buning ismi Mug‘iyra bu esa Zayd ismli Qusoy, buning otasi Murra o‘g‘li Kilob, Murra Ka’b o‘g‘li Ka’b Luay o‘g‘li Luay G‘olib o‘g‘li G‘olib FIhr o‘g‘li Fihr Molik o‘g‘li Molik Nazr o‘g‘li Nazr Kinona o‘g‘li Kinona Xuzayma o‘g‘li Xuzayma Mudrika o‘g‘li Mudrika Ilyos o‘g‘li Ilyos Muzor o‘g‘li Muzor Nizar o‘g‘li Nizar Madd o‘g‘li Madd esa Adnon o‘g‘lidir.
Mana shu yergacha bo‘lgan nasabi sharif (sahih ekaniga) ittifoq qilingan adad hisoblanib, bundan yuqorisi aniq ma’lumot bo‘lmagan ixtloflidir. Lekin shunisi aniqki, Adnon Xalilulloh (Allohning do‘sti) Ibrohim (alayhissalom)ning o‘g‘illari Ismoil (alayhisalom)ning farzandlaridandir.
Alloh azza va jalla Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)ni pok qabila va eng afal qorin hamda nasablardan qilib tanlab oldi. U zotning butun avlodlariga johiliyat kirliklariyu chirkinlaridan biror narsa to bu zotgacha aralashmagan. Imom Muslim o‘zlarining sanadlari orqali Habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)dan rivoyat qiladilar: Rosululloh (sollallohu alayhi vasallam) shunday dedilar: “Alloh taolo Kinonani Ismoil (alayhissalom) farzandlari ichidan, Quroyshni esa Kinonadan, Hoshimni Quroyshdan va meni Hoshim avlodi ichidan tanlab oldi”.
Habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)ning tavalludlari (mashhur) fil yilida bo‘ldi (bu voqeaga 50 kun o‘tgach). Ya’ni, Abrah Ashram Makkai Mukarramaga urush qilib, Ka’bai Muazzamani bo‘zishga harakat qilgan yili. Fil surasi shu voqeani batafsil yoritib beradi. Aniq xabarlarga ko‘ra Habibimiz (sollallohu alayhi vasallam)ning tavalludlari 571-yil Robi’ul avval oyining o‘n ikkinchisi dushanba kuniga to‘g‘ri keladi.
Bu zot yetim qolda dunyoga keldilar. Otalari Abdulloh onalari qornida ikki oyliklarida vafot etib ketgandilar. Otalari ikki oylik homila vaqtlari vafot etgach, bobolari Abdulmuttalib doim ko‘z quloq bo‘lib turadi. Habibimiz (sollallohu alayhi vasallam) to‘g‘ilganlarida shu vaqtdagi arablarning urfiga ko‘ra bir necha kun onaalari bag‘riga bo‘lgach, Sa’id ibn Bakr avlodidan bo‘lgan Abu Zuayb qizi Halima ismli bir baxtli ayol emizish uchun olib ketadi.
Siyrat ulamolari ittifoq qilib aytishlaricha, Banu Sa’d yashaydigan sahro shu vaqtda qurg‘oqchilik yetgan (qo‘y-mollar) yelini sutdan, ekinlar esa o‘tdan qurigan bir vaqt edi. ozgina o‘tmay Habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam) Halima ona uyiga kelib, uning bag‘riga o‘rnashib, ko‘krakdan sut emgach, Halima onaning uyi atrofi yam-yashil o‘tloqga aylanib, qo‘ylari uyga to‘yib yelinlari sutga to‘lib qaytadaigan bo‘ldi.
Habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam) Banu Sa’d vodiysida ekanlarida Shaqqus sodr (Alloh taoloning O‘z hikmati tufayli ko‘ks yorish) hodisa bo‘lib o‘tdi. (Shu hodisa bo‘lgach, Halima ona xavotir olib) o‘z onalari Omina onaga qaytarib olib bordi. Shu vaqt besh yoshga to‘lgan edilar.
Olti yoshga yetganlarida esa suyukli onalari Omina vafot etdilar. Shunday qilib ota-oansiz qolgan Habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam) qarib qolgan bobolari Abdulmuttalib qaramog‘idga o‘tdilar. Sakkaiz yoshlarida bobolari ham vafot qilib ketdilar. So‘ngra (otalari bilan ota-ona bir) amakilari Abu Tolib o‘z qaramog‘iga (mehr-shafqat ila) oldilar.
Yuqoridagiladan quyidagilarni xulosa qilib, eslatma olishimiz mumkin:
Biz Nasabush sharif (sollallohu alayhi vasallam)dan bayon qilanimizda, Alloh taolo arablarni boshqa xalqlardan ustun qilgani, Quroysh qabilasini o‘zga qabilalardan afzal qilganiga yaqqol dalolatlar bor. Bu haqda bir necha hadislar kelgan. Imom Termiziy bobomiz rivoyat qiladilar: Habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam) minbarda turib: “Men kimman?, dedilar. Shunda sahobalar: “Siz Allohning Rosulisiz sizga salomlar bo‘lsin”, deb javob qilishdi. U zot: Men Muhammad ibn Abdulloh ibn Abdulmuttolibman, Alloh taolo butun maxluqotni yaratdi so‘ngra ularni ikki guruhga ajratdi, meni eng yaxshi guruh ichida qildi so‘ngra ularni qabilalarga bo‘ldi, meni eng yaxshi qabila ichida qildi so‘ngra ularni uylarga bo‘ldi, meni eng yaxshi uy va eng afzal kishi qildi”, dedilar.
Arablar ayniqsa Habibimiz urug‘lari va avlodlariga muhabbat U zotga muhabbat demakdir. Arab yoki Quroysh qabilasining afzalligi Habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)ning shular orasida dunyoga kelagnlaridandir.
Habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)ni yetim bo‘lib tug‘ilishlari tasodifiy ish emas. Avvalgi hayotlaridanoq ota mehridan sal o‘tib onadan ham ayrildilar. Bularning barchasi Alloh taolo shunday qilib tanlab olganidadir. Balki, eng muhim sabablaridan biri, botil yo‘ldagilar qalbiga Muhammad (sollallohu alayhi vasallam) avval boshdan chaqirayotgan da’vat va risolatini ota-bobosidan meros qilib olgani uchun qilmoqda, degan shak-shubha kirishiga yo‘l qo‘yilmaslgi uchun bo‘lsa ajab emas. Chunki, bu zotning zakkiz yoshga yetganlarida vafo etib ketgan bobolari Abdulmuttolib, o‘z qavmining boshlig‘i, Ka’baga kelganlarga oziq-ovqat va suv bilan taminlashdek buyuk ishlar shuni qo‘lida bo‘lgan bir odam edi. Tabikiy, bobo o‘z nabirasini yoki ota o‘z o‘g‘lini o‘z oldidagi ulg‘ mansabni saqlab qolish uchun tarbiya qiladi. Vaholanki, Rosululloh (sollallohu alayhi vasallam) otani ko‘rmagan, bobodan yosh ayrilgan bir inson edilar.
Yana shuni eslatib o‘tish lozimki, Habaibimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam) Halima Sa’diya ona manziliga borganlarida qishloq va mahallaga baraka va to‘kinlik kirdi, ekin xosillari oldingidanda ser xosil bo‘la boshladi, albatta bularning barchasi bu zotni hatto go‘daklik chog‘larida ham qay darajad fazilat va Alloh taoloning huzurida ham oliy daraja sohibi ekanlaridan darak beradi. Bularning barchasi u zot butun olamga rahmat qilib yuborilgan zot ekanlariga dalolat qiladi.
Saidmuhammad Muhibullayev
Shayx Muhammad Sai’id Ramazon Butiyning
“Fiqhus-siyrah Nabaviya” kitoblari asosida tayyorladi.

Админ